23 Eylül 2007 Pazar

Ermin (Gelincik Türü)

ERMİN (Mustela erminea)


Ermin adıyla daha iyi tanıdığımız «kakum» (Mustela erminea), kışın büründüğü yumuşacık ve parlak beyaz kürk dolayısıyla bütün gelinciklerin en gözde olanıdır. Fakat yazın bambaşka bir hayvan görünümündedir. Bu mevsimde tüylerinin rengi sarımsı kahve ile çikolata arasında oynar. Fakat gerek yazın, gerekse kışın kuyruğunun ucu daima siyahtır. Kakum'un ilk kardan önce beyaz renge büründüğü enderdir. Karsız uzun bir sonbahar bu değişikliği geciktirebilir, buna karşılık erken yağan kar hızlandırır. Değişme hızlı bir eylem olmakla beraber, bir gecede olup bitmez. Uzunluğu on gün ile üç hafta arasında oynanan bir süreyi kaplayabilir. Kakum sadece tüylerinin rengini değiştirmekle kalmaz, aynı zamanda eski tüylerini de yavaş yavaş döker. Bunların yerini daha sık, yeni bir kürk alır.

Değişme tamamlandıktan sonra kakum, ilkbahardaki tüylerini dökmeye başlayıncaya kadar beyaz olarak kalır. Bu beyaz devreye kuzeyin bütün gelinciklerinde raslanır, bundan ötürü de bu devrede bütün gelinciklere, gerek Eski, gerekse Yeni Dünya'da hatalı olarak «kakum» denilir. Kış ortasındaki sıcak bir ievre karları eritip toprağı çıplak alarak bırakınca, beyaz gelinciğin kamuflajı kendisi için tehlike yaratır. Hayvan, beyaz vücudunun kahverengi fonun üzerinde tezat meydana getirdiğinin farkında olmaksızın rasat rahat gezinmeye devam eder. Cakum'un düşmanları bu ziyafet davetiyesini farketmekte gecikmezler tabii.


Kakum'un düşmanları:

Kakumların çok baykuşlarla atmacalar tarafından öldürülürler. Evcil kediler le başlıca düşmanları arasındadır. Amerika'da bir avcı, pençelerinin arasında bir şey taşıyan bir atmacayı tovalamıştı. Kuş çok geçmeden, kurulmak için, fazla yükünü atmak zorunda kaldı. Bu. az önce öldürülmüş bir kakum'du. Kanada'da bir genç tarafından vurulan dazlak kartalın boynuna, bir gelinciğin ağarmış kafatası yapışmıştı.
Kakum'un kaçınmak zorunda olduğu hayvanlar yalnız bunlar değildir. Arasında yılanların da bulunduğu bütün irice etoburlar kakum avcısıdırlar.

Amansız katiller:

Aralarında kakumların da bulunduğu bütün gelincikler inanılmayacak kadar çok sayıda hayvan imha ederler. Bunlar küçük memelilerin en amansız, en ziyade kana susamış üyeleridir. Gelincik yalnız karnını doyurmak için değil, sırf öldürmenin zevki için öldürür. Kendinden küçük veya kendi boyunda hayvanları öldürmekle kalmayarak kendinden kat kat büyüklerine de saldırır. Normal olarak sadece sıcak kana bulanmış kırmızı et yer.
Bu derece yırtıcı bir yaratığı, vatanı olan Kuzey Yanmküresi'nde-ki büyük kemirici sürülerinin çoğalmasını frenlemekte birinci derecede önemli rol aynayacağı muhakkaktır. Doymak ve yorulmak bilmeyen küçük gelincik olmasa, fare ve sıçan gibi yağmacı ve hastalık ileticisi kemirici sürülerinin gitgide çoğalarak dünyayı istilâ edeceklerine şüphe yoktur.
Bu cesur küçük etobur, farelerin inlerine girerek kalabalık kolonileri imha eder ve ancak bundan sonra karnını doyurmayı düşünür. Bir başka baş belâsı olan tavşan nüfusunu da hayli azaltır.
Arada bir kümeslere baskın yapması hayvana kötü bir ün kazandırmıştır. Ama buna rağmen gelinciğin insanlara zarardan çok, faydasının olduğu unutulmamalıdır.

Kakum, öbür gelincikler gibi vaktinin çoğunu yerde geçirirse de, yüz meşini de bilir. Yağma edecek kuş yuvalan aramak üzere ikide bir ağaçlara tırmanmayı da ihmal etmez. Dişi bir kakum'un yuvası yerden 4-4,5 metre yükseklikteki bir ağaç kovuğunda bulunmuştu. Bu yuva da öbür gelinciklerinki gibi tavşan 'kürküyle astarlanmıştı. İçinde bir de tavşan kafası vardı. Kakum, kafayla dimdik ağaç gövdesine tırmanırken epey güçlükle karşılaşmış olmalıydı. Fakat işin ve dövüşün gelincik kabilesinin bir üyesini yıldırdığı enderdir.


Oynak kakumlar:

Kakumlarm oyuna ayırdıkları zamanlan da vardır. Bazen birkaç tanesi şaşılacak tarzda eğlenirler. Birbirlerinin üzerinde yuvarlanırlar ve şakadan dövüşürler. Bu arada 1 -1,5 metre yükseğe sıçradıkları ve havada enfes şekilde takla attıkları olur. Kakum böyle şen zamanlarında kıkırdamayı andıran bir ses çıkarır. Kızdığı vakit aksine gürültülü bir diş çatırdatmasım
andıran bir sesi vardır.

Hiç yorum yok: